Yol aydınlatması şehir aydınlatmasının en önemli bölümünü kapsar. Çünkü yol aydınlatması deyince, oto yollar, ekspres yollar, çevre yolları, şehir içi ana trafik yolları, şehir içi trafik yolları, cadde ve sokaklar, bağlantı yolları, kavşaklar, meydanlar vb. yerlerin sabit yol aydınlatma tesisleriyle aydınlatılması anlaşılır. Yol aydınlatmasının amacı, sürücülerin güvende seyahat etmelerini sağlamak ve yayaların görünürlüğünü artırarak onların da güvenini sağlamaktır. Bunu sağlamak için iyi görme koşullarının oluşturulması gereklidir. Yol aydınlatması yapılırken sürücünün ihtiyaçları göz önünde bulundurulmalı, görme koşulları iyileştirilmelidir. Yol aydınlatma hesaplarında, yolun ortalama parıltısı (L0), ortalama düzgünlük (U0), boyuna düzgünlük (U1), bağıl eşik artışı (TI) ve çevreleme oranı (SR) önemli parametrelerdir.Yol aydınlatmasında kamaşma da son derece önemlidir. Çünkü aydınlatma armatüründen gelen direkt kamaşma, görsel performansta kayıplar oluşmasına sebep olur. Kamaşma, yol üzerindeki tehlikeli cisimlerin görülebilirliğini azaltacaktır.Yapılan bazı çalışmalarda aydınlatmanın zayıf olduğu yerlerde, iyileştirme yapıldığında kazaların %30-35 oranında azaldığı görülmüştür.

Ülkemiz genelinde tüketilen elektrik enerjisinin %3’ü genel aydınlatma amaçlı kullanılmaktadır. Yol ve şehir içi aydınlatmalarında kullanılan enerji de bu yüzdelik dilim içerisinde yer almaktadır. Bu oran her ne kadar düşük gibi görünse de dünya üzerindeki enerji verimliliği uygulamaları göz önünde bulundurulduğunda önemli bir yere sahiptir. Bu noktada iç aydınlatmada kullanım olanaklarıyla büyük artılar sunan LED aydınlatma sistemleri, dış aydınlatma sistemleri içinde kaliteli ve tasarruflu bir çözüm olmaktadır. Genellikle şehir içi yol aydınlatmalarında yüksek basınçlı sodyum buharlı lambalar, yüksek basınçlı civa buharlı lambalar, metal halide lambalar (Metal Buharlı) kullanılmaktadır.

 

 

Yol aydınlatmasının amacı, geceleyin yolda güvenli, çabuk ve rahat hareket etmeyi mümkün kılmaktır. Bunun için iyi görme koşullarının sağlanması gerekir. Ancak iyi görme koşullarının sağlandığı bir yol aydınlatmasının kalitesinin iyi olduğu söylenebilir. İyi bir yol aydınlatması toplam trafik hacminde yolların, kavşakların, tehlikeli yerlerin ve engellerin kolay ve zamanında algılanmasına ve trafiğin güvenli, hızlı ve rahat bir şekilde ilerlemesine imkan verir. Yayalar bakımından yapılan iş daha basittir. Yayalar yolu geçebilmek için araçların varlığını hızla kontrol edebilmeli ve önündeki mesafe ile araçların hareketleri hakkında karar verebilmelidir.

İyi görme ve çabuk farketme bakımından bir yol aydınlatma tesisatının kalitesini belirleyen büyüklükler şunlardır;

1)Yol yüzeyinin parıltısı,

2)Yol yüzeyi parıltısının düzgünlüğü,

3)Yolun yakın çevresinin aydınlık düzeyi,

4)Kamaşma durumu,

5)Görsel ve optik klavuzlama,

6)Işık rengi,

Aydınlatma direkleri, yol genişliğine bağlı olarak; tek taraflı, çift taraflı veya zikzak desenli olarak yerleştirilebilir.

Yol aydınlatma hesapları, bilgisayar simülasyon yazılımları; örneğin dialux,3dmax vs.. gibi programların yardımıyla yapılabilir. Programa, yol genişliği, direk yüksekliği, direkler arası mesafe gibi parametreler girilir ve kullanılacak aydınlatma armatürleri yerleştirilerek hesaplamalar gerçekleştirilir. Hesaplama sonucunda belirtilen sınıf için aydınlatma koşullarının sağlanıp sağlanmadığı gösterilir.Programlar, en uygun direkler arası mesafeyi ve direk yüksekliğini bulmayı sağlayan optimizasyon özelliğine de sahiptir. Bu özellik kullanımı için, programa sınır değerler girilir ve bu değerler arasında en iyi senaryonun oluşturulması için işlem başlatılır.Sokak aydınlatmalarının, akıllı aydınlatma sistemleriyle donatılmasıyla yüzde 50‘ye varan enerji tasarrufu sağlamak mümkündür. Ayrıca, uzaktan yönetim imkanı; bakım ve işletme maliyetlerinin düşürülmesini sağlayacaktır.

 

       örnek yol aydınlatma dialux çalışması

YOL AYDINLATMASINDA LED KULLANIMININ AVANTAJI

  • LED armatürler, diğer armütürlerin aksine çektikleri gücün büyük bir bölümünü ışığa dönüştürerek, ısıya dönüşen kaybı ortadan kaldırırlar. Bu sayede enerjiden kazanç sağlanır.
  • LED armatürlerinin ekonomik ömrü 50.000 saattir. Bir yol aydınlatmasının günlük kullanım süresini ortalama 10 saat olarak kabul edersek bu armatürlerin ömrü 13 yıldır.
  • Renk dönüşüm indeksi yüksek olan LED armatürler, sürücüler içinde uygun görüş açısı sağlamaktadır.
  • Düşük hava sıcaklıklarında bile yüksek kalitede ışık çıkışı verirler.
  • LED armatürlerin mekanik dayanıklılığı yüksektir ve bakım gerektirmezler.
  • LED’ler civa veya kurşun içermez. Çevreye ve insan sağlığına karşı zararlı değildirler.

 

TRM-SL01-180W

 

YOL AYDINLATMA DÜZENLERİ

Aydınlatma düzenlerinin seçimi, büyük ölçüde aydınlatılacak yolun şekline bağlıdır.Yolda refüj olup olmaması, yolun geniş yada dar olması otoyol veya ekspres yol olması halleri kullanılacak aydınlatma düzeninin seçiminde etkili olur.Aydınlatması yapılacak yolda aydınlatma aygıtları yolun enine ve boyuna doğrultularda olmak üzere iki ayrı şekilde yerleştirilebilir.

  • Tek taraflı düzen, (Soldan veya sağdan)
  • İki taraflı düzen, (karşılıklı veya kaydırılmış)
  • Refüjde çift konsollu düzen,
  • Refüjde çift konsollu + İki taraflı düzen, (karşılıklı veya kaydırılmış)
  • Enine askı düzeni,

a) Soldan tek konsollu düzen b) Sağdan tek konsollu düzen c) Karşılıklı tek konsollu düzen d) Karşılıklı kaydırılmış tek konsollu düzen e) Karşılıklı tek konsollu düzen (Refüjlü) f) Karşılıklı kaydırılmış tek konsollu düzen (Refüjlü)

 

Bir LED ışık kaynaklı armatür seçimi yapılırken, yol sınıfı için gerekli aydınlatma şartlarını sağlayan niceliklerin karşılandığından emin olunmalıdır. M1, M2, M3, M4, M5 aydınlatma sınıfında yer alan yollar için sırasıyla 70W, 100W, 150W, 250W, 400W gücünde led armatürler kullanılmalıdır. Örneğin sokaklarda 40W gücünde bir LED armatür kullanılırken, şehir içi yollarda 250W gücünde LED armatür kullanılmaktadır. LED ışık kaynaklı armatürlerin tasarımı yapılırken ilk olarak kullanılacak ortamın aydınlanma şartları belirlenmelidir. Bu doğrultuda gerekli olan minumum aydınlatma kriterleri sağlanmalıdır. Bu kriterleri sağlayabilmek için LED armatür karakteristik değerleri oldukça önemlidir.

  • Toplam ışık akısı
  • Kamaşma sınırlaması
  • Işık dağılım eğrileri
  • LED etkinlik faktörü [lm/W]
  • LED renk sıcaklığı
  • LED renksel geriverim endeksi

 

Tasarım aşamasında en önemli noktalardan biri de gerekli LED sayısının belirlenmesidir. Bu aşamada gerekli LED sayısını kesin olarak belirlemek için optik verim ve ısıl kayıplar göz önünde bulundurulmalıdır. Armatürün fiziksel özellikleri, kullanılan malzeme gibi etkenler armatür içerisindeki kayıpları belirleyen faktörlerdir. Bu kayıplar ışığın armatür tarafından yutulması veya armatür içine geri yansıyıp azalması sonucu ortaya çıkabilir. LED’li yol aydınlatma armatürlerinin bir diğer önemli özelliği ise gelişmiş kontrol sistemleri sayesinde ek ünitelere ihtiyaç duymadan çalışabilmeleridir.

Yol aydınlatması tasarımında belirlenmesi gereken diğer parametreler armatürün ışık kaynağı merkezinin yerden yüksekliği, armatürün ışık kaynağı merkezinin yolun kenarından yola doğru ne kadar içeride olduğu, armatürün açısı ve direkler arası mesafedir.

 

 

Yol aydınlatmasında kullanılan armatürler içlerindeki ışık kaynağının ürettiği ışığı yola uygun şekilde dağıtacak kamaşma meydana getirmeyecek ve düzenli bakılmak koşuluyla özelliklerini uzun süre koruyacak şekilde imal edilmelidir. Bütün bu özellikleri bir arada taşıyan armatüre uygun armatür veya etkin aydınlatma armatürü denilir fakat unutulmamalıdır ki her etkin veya etkinliği çok yüksek olan aydınlatma armatürü uygun armatür olmayabilir bunun tersi de doğrudur. Bu yüzden armatürleri kullanım yeri ve amacına uygun olarak seçmek ve buna uygun fotometrik özellikleri taşıyan armatürleri kullanmak enerji tasarrufu bakımından oldukça önemlidir. Yol aydınlatma tesisatlarının en önemli kısımlarını ışığı yansıtıcı ve dağıtıcı elemanlar oluştururlar. Yol aydınlatma armatürlerinde de bütün aydınlatma armatürlerinde olduğu gibi ışığı yansıtmak ve uygun bir şekilde dağıtmak için kullanılan elemanların yapıldıkları malzemelerin, armatürün içindeki ışık kaynağı tarafından üretilen ışığı armatürden dışarıya en verimli şekilde yayabilecek özellikte olmaları gerekir.

Yol aydınlatma armatürlerimizi görmek için tıklayınız.